استان آذربایجان شرقی بزرگترین و پرجمعیت ترین استان ناحیه شمال غربی ایران محسوب می شود. آذربایجان شرقی دارای آب و هوای سرد کوهستانی بوده و کل محدوده استان را کوهها و ارتفاعات تشکیل داده اند. مساحت استان آذربایجان شرقی ۴۵٬۴۹۱ کیلومتر مربع است که از این جهت، یازدهمین استان بزرگ ایران محسوب می شود. این استان محل اتصال دو رشته کوه مهم و اصلی کوههای ایران، یعنی البرز و زاگرس است و بلندترین نقطه آن، قله کوه سهند است. مرکز استان آذربایجان شرقی، کلانشهر تبریز است. از شهرهای مهم و اقماری این استان میتوان به مراغه، مرند، میانه اشاره کرد. آذربایجان شرقی رتبه اول صادرات غیرنفتی در کشور را داراست. همچنین این استان امن ترین و کم جرمترین استان ایران به شمار میرود.

استان آذربایجان شرقی ۲۰۰ کیلومتر با جمهوری آذربایجان و ۳۵ کیلومتر با ارمنستان از سمت شمال مرز مشترک دارد. این استان همچنین ۴۲۰ کیلومتر با استان آذربایجان غربی از سمت غرب و جنوب غرب، ۴۰۰ کیلومتر با استان اردبیل از سمت شرق و ۱۴۵ کیلومتر با استان زنجان از سمت جنوب هم مرز است.

زبان امروزی ساکنان استان آذربایجان شرقی، ترکی آذربایجانی میباشد. زبان ترکی آذربایجانی از شاخه اغوز زبانهای ترکتبار از گروه زبانهای آلتایی است. خاستگاه زبانهای ترکی، استپهای جنوب سیبری بوده است و گویندگان اصلی آن را ترک تباران تشکیل میدهند. تاتی نیز در برخی از روستاهای این استان سخن گفته میشود.

استان آذربایجان شرقی دارای ۱۲ شهرستان، ۳۱ شهر و ۳۰ بخش، ۱۳۳ دهستان و ۳۱۴۹ آبادی است.

شهرستانهای استان آذربایجان شرقی:

آذرشهر، اهر، اسکو، بستان آباد، بناب، تبریز، جلفا، چاراویماق، خداآفرین، سراب، شبستر، عجب شیر، کلیبر، مراغه، مرند، ملکان، میانه، ورزقان، هریس، هشترود، هوراند.

برخی از مناطق دیدنی آذربایجان شرقی: این قسمت (جنگل ارسباران)

جنگل ارسباران در دل طبیعت بکر و دست نخورده استان آذربایجان شرقی قرار دارد. جنگل ارسباران با وسعت بیش از ۷۰ هزار هکتار سرزمین پهناوری است که از شمال به رود ارس و از مشرق به مشگین شهر و مغان و از جنوب به سراب و اوجان و از مغرب به مرند و تبریز محدود است و شهرستان کلیبر را در بر می گیرد. بدون شک جنگل ارسباران از مکانهای دیدنی و تفریحی آذربایجان شرقی و همچنین ایران است.آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابکآذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابکآذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابکآذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابکآذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

ارسبار یا آرازبار و قره داغ یا قراچه داغ نامهایی بودند که جنگل ارسباران در دورانهای مختلف به آنها معروف بوده است.

از ویژگی های منطقه ارسباران شامل کوههای بلند و درختان گوناگون است که نگاه هر‎ ‎بیننده ای را مجذوب و حیران خویش می سازد و همچنین زیست گاه حیواناتی از جمله: خرس قهوه ای، خوک‎ ‎وحشی، روباه، شغال، گرگ، سیاه گوش و‎…. ، ‏ ‎پرندگانی از قبیل :کبک، کبک چیل، جی جاق، کلاغ نوک قرمز‎ ‎و‎ ‎پرندگان شکاری چون عقاب طلایی، شاهین و … همچنین از لحظ پوشش گیاهی دارای گونه های‎ ‎مختلف گیاهی منحصر به فرد سرخدار، ممرز، بلوط، فندق، گردو و سماق و‏‎ ‎‏ غیره می باشد‏‎ که گاه ‎از نظر تنوع در جهان بی نظیر است.آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

جنگل های ارسباران با طبیعت زیبا و چشم اندازهای دلنشین و وجود اماکن و ابنیه تاریخی ، توان بالقوه بالایی برای جذب گردشگر دارد. از جمله آثار تاریخی این منطقه می توان به قلعه بابک، قلعه پشتو، قلعه جوشین، دژ قهقهه، بقعه شیخ شهاب الدین اشاره کرد.

قلعه بابک

قلعه بابک دژ و مقر سردار تاریخی ایران، بابک خرمدین بوده است. قلعه بابک در نزدیکی شهر کلیبر در شمال شرق استان آذربایجان شرقی قرار دارد.آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

قلعه پشتو

قلعه پشتو یکی از باارزش ترین و جالب ترین آثار تاریخی بخش هوراند از شهرستان کلیبر، قلعه پشتو یا پشتاب است که بر بلندترین کوه بین روستاهای پشتاب و کوجان قرار گرفته است. از قلعه پشتو که شبیه قلعه بابک و شاید همزمان با آن بوده است به هنگام نبرد با اعراب حاکم بر منطقه استفاده نظامی می شده است.

قلعه جوشین

قلعه جوشین یکی از قلعه های تاریخی شهرستان ورزقان است. این قلعه در ۲۶ کیلومتری غرب ورزقان و ۶ کیلومتری روستای جوشین در یک منطقه کوهستانی سخت گذر در بالای یک کوه مرتفع قرار گرفته است.

دژ قهقهه

دژ قهقهه در ۸۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان مشکین شهر در استان اردبیل قرار دارد. این دژ به دلیل این که محل زندانی شدن افراد سیاسی مهمی مانند شاهزادگان صفوی در زمان گذشته بوده است، در تاریخ شهرت بسیاری دارد.

قصر آینالو

قصر آینالو در ته یکی از دره ها در روستای آیینه لو قرار دارد. این قصر به ثروتمند معروف ارمنی دوران قاجاریه (طومانیاس) بوده است. بنای نیمه سالم و باقی مانده این عمارت که در جهت شمال جنوب ساخته شده است در حدود ۱۲*۲۰ متر می باشد که قسمت جنوبی آن از در اصلی تا جنوب ۵/۶ متر می باشد این ساختمان ۳ طبقه یعنی (قسمت جنوبی) سه طبقه ولی بقیه ساختمان ها ۲ طبقه می باشد.آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

قلعه آوارسین

قلعه آوارسین که در نزدیکی روستای آوارسین از توابع بخش خداآفرین شهرستان کلیبر واقع شده است.

حمام کردشت

حمام کردشت یکی از آثار تاریخی روستای کردشت در بخش مرکزی شهرستان جلفا می باشد. این بنا سالانه پذیرای هزاران نفر از گردشگران داخلی و خارجی است. قدمت این بنا به اواسط دوره صفویه و زمان سلطنت شاه عباس صفوی می رسد.

جنگل های ارسباران صرف نظر از جاذبه های شکارگاهی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به دلیل وجود گونه های گیاهی و جانوری کمیاب، چشم اندازهای بکر و وسیع و شکنندگی و آسیب پذیری بالای خود در سال های ‪ ۱۳۵۰‬و ‪ ۱۳۵۲‬شمسی ابتدا به عنوان منطقه ممنوعه و سپس منطقه حفاظت شده تحت حفاظت و نظارت اعلام شده و سرانجام به پارک ملی ارسباران ارتقا یافت. در پارک ملی ارسباران ‪ ۲۲۰‬گونه پرنده، ۳۸‪‬ گونه خزنده، پنج گونه دوزیست، ‪ ۴۸‬گونه پستاندار و ‪ ۲۲‬گونه ماهی شناخته شده است.

 قلعه بابک را بهتر بشناسید :

قلعه بابک که به نام های دژ بابک، بذ جمهور و قلعه جمهور هم معروف است دژ و مقر سردار تاریخی ایران، بابک خرم دین بود که در هنگام قیام بر علیه دستگاه خلافت عباسی در قرن سوم هجری ساخته شده است. قلعه بابک در استان آذربایجان شرقی در ۵۰ کیلومتری شمال شهرستان اهر و در ۴ کیلومتری شهرستان زیبا و توریستی کلیبر واقع است. دژ بابک بر فراز قله ی کوهستانی، با ۲۳۰۰ تا ۲۷۰۰ متر ارتفاع از سطح دریا بنا شده است. اطراف دژ بابک را دره های ژرفی با گودی ۴۰۰ تا ۶۰۰ متر فرا گرفته و تنها از یک سو راهی باریک و سخت برای دسترسی به این دژ وجود دارد.آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

رای رسیدن به دروازه قلعه بابک و ورود به بنای مستحکم دژ باید از معبری عبور کرد که به صورت دالانی است و از سنگ های منظم طبیعی شکل گرفته و تنها گنجایش عبور ۱ تا ۲ نفر را دارد. فاصله این معبر تا باروی قلعه در حدود ۲۰۰ متر است و مقابل آن قرار دارد. از همین نقطه است که صعوبت راه و ابهت خاص این قلعه رفیع و موقعیت خیره کننده آن بیننده را به اعجاب وا می دارد. امتداد بصری معبر در نهایت به دروازه قلعه ختم می شود و دقیقا در راستای آن قرار دارد که باعث می شود ورود هر تازه وارد و سپاهی و غیره از طریق دو برج دیده بانی در دو سمت دروازه ورودی قابل رویت باشد. این برج ها یکی مخروطی و دیگری مدور و استوانه ای از سنگ های تراشیده با ملاط ساروج استوار ساخته شده اند. باروها که از نوعی سنگ خارا ساخته شده تمام درزهای کوهستان را بسته است. برای نفوذ به داخل بنا بایستی حتما از دروازه گذشت و از کوهستان راهی برای ورود وجود ندارد. نزدیک شدن وسایل قلعه کوب، منجنیق و آتش افکن به این قلعه تقریبا ناممکن بود. آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

بنای دژ بابک که دو طبقه و سه طبقه است، پس از ورودی قرار گرفته است و پس از آن تالار اصلی وجود دارد که اطراف آن را هفت اطاق فرا گرفته است، اطاق هایی که به تالار مرکزی راه دارند. در قسمت شرقی دژ بابک تاسیسات دیگری مرکب از اطاق ها و آب انبارها ساخته شده است؛ سقف آب انبارها با طاق جناغی و گهواره ای استوار شده اند. محوطه داخلی آنها نیز به وسیله نوعی ساروج غیر قابل نفوذ گردیده و به هنگام زمستان از برف و باران پر شده و در تابستان و هنگام محاصره ها از آب آنها استفاده می شده است. در سمت شمال غربی دژ بابک پلکان هایی سرتاسری وجود داشته که اکنون ویران شده و قسمت هایی از آن بیرون خاک است و تنها راه صعود به بخش های مرتفع تر بناست. آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

از آثار معماری و روش چفت و بست سنگ ها و ملات ساروج و اندود دیوارها، از نوعی گچ و خاک، می توان به یقین اظهار داشت که ساختمان قلعه بابک در روزگار اشکانیان و یا شاید ساسانیان ساخته شده است. در مورد اشیا و ابزاری که از قلعه بابک به دست آمده باید گفت که نخستین اشیا بدست آمده سفالینه های منقوش و لعاب خورده بود که یک دوره استقرار تا اوایل قرن هفتم هجری را نمایش می داد. همچنین تعدادی سکه های مسی کشف شدند که برخی از آنها به علت ساییدگی و زنگ خوردگی فراوان غیر قابل خواندن است و در بین این سکه ها برخی مربوط به اتابکان آذربایجان و هزارسیبان (قرون ششم و هفتم هجری) هستند. آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

بدین ترتیب می توان گفت قلعه بابک از دوران قدیم محکم و استوار بر بلندپایه ترین قله های آذربایجان خودنمایی می کرده و هنوز به عنوان جایگاه بابک خرم دین و یکی از نمونه های استقامت و پایداری آذربایجانیان و ایرانیان برابر عرب ها و جزو بزرگ ترین نمونه های معماری ایران محسوب می شود. موقعیت مستحکم قلعه بابک، آن چنان اعجاب انگیز است که از نبوغ نظامی و آگاهی کامل بنیان گذار آن حکایت می نماید.آذربایجان شرقی - ارسباران- کلیبر-قلعه بابک

قلعه بابک یادآور رشادت های سردار معروف ایرانی بابک خرمدین رهبر گروه سرخ جامگان، توسط جنگل ارسباران احاطه شده است و به علت وجود زیبایی های طبیعی و ویژگی های تاریخی قلعه بابک از مکانهای دیدنی استان آذربایجان شرقی می باشد که سالیانه علاقه مندان بسیاری را راهی این منطقه می کند.

 

منتظر ما باشید در یکی دیگر از سفر هایمان به آذربایجان شرقی سفر بعدی کندوان

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
مطالب بیشتر از این نویسنده Milad Xan
بارگذاری بیشتر در پیشفرض

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بررسی کنید

چگونه می توانم تنظیمات NVRAM و SMC مک بوک ها را ریست کنم؟

هر رایانه‌ای با گذر زمان دچار مشکل شده و ممکن است باعث به وجود آمدن دردسرهای عظیمی برای کا…